Kỹ Thuật Chiếu Sáng Ngược (Backlight): Hướng Dẫn Ứng Dụng Trong Nhiếp Ảnh Và Quay Phim

- Nhiều yếu tố tạo nên một thước phim chất lượng điện ảnh. Đèn chính (key light) cung cấp độ sáng cần thiết. Đèn phụ (fill light) ảnh hưởng tông màu khung hình. Tuy nhiên, đèn ngược sáng (backlight) thường không được chú trọng đúng mức. Ánh sáng ngược có thể là yếu tố then chốt, biến đổi khung hình phẳng lì thành tác phẩm có chiều sâu, thu hút. Bài viết này phân tích ánh sáng ngược và hướng dẫn cách ứng dụng hiệu quả kỹ thuật backlight này.

I. Tìm Hiểu Về Ánh Sáng Ngược

- Ánh sáng ngược ứng dụng rất đa dạng để tạo các hiệu ứng khác nhau. Vị trí đặt đèn tuân theo nguyên tắc nhất định. Hiểu rõ ánh sáng ngược giúp người dùng áp dụng kỹ thuật chiếu sáng này chính xác khi thiết lập ánh sáng cho hoạt động quay phim và chụp ảnh.

1. Hiểu Đúng Ánh Sáng Ngược (Backlight)

- Ánh sáng ngược là gì? Backlight là nguồn sáng chiếu vào diễn viên hoặc chủ thể từ phía sau, thường đặt cao hơn chủ thể mà nó chiếu sáng. Việc chiếu sáng ngược từ phía sau giúp tách biệt chủ thể khỏi nền, đồng thời tạo ra chiều sâu và hình khối cho chủ thể. Ánh sáng ngược là thành phần chính trong kỹ thuật chiếu sáng 3 điểm truyền thống và là yếu tố giúp khung hình có cảm giác ba chiều, không bị phẳng. Khi đèn ngược sáng chiếu vào chủ thể theo một góc nhất định, nó được gọi là đèn tách (kicker) hoặc đèn viền (rim light).

2. Mục Đích Sử Dụng Ánh Sáng Ngược

- Kỹ thuật chiếu sáng ngược phục vụ nhiều mục đích quan trọng trong chiếu sáng phim ảnh và nhiếp ảnh:

• Tạo chiều sâu trường ảnh (Depth of Field).

• Làm rõ hình khối của chủ thể.

• Giảm độ phẳng của hình ảnh.

• Gia tăng hiệu ứng kịch tính.

• Tách chủ thể khỏi phông nền một cách rõ rệt.

​

3. Ứng Dụng Ánh Sáng Ngược Trong Phim Ảnh

- Trong kỹ thuật chiếu sáng 3 điểm truyền thống, đèn ngược sáng giúp giảm độ “phẳng” của khung ảnh (do ánh sáng chủ đạo và ánh sáng phụ tạo ra) bằng cách kéo chủ thể ra khỏi hậu cảnh. Bởi vì ánh sáng ngược chiếu vào chủ thể từ phía sau và ở góc cao hơn, nó tạo ra cảm giác về chiều sâu và không gian phía sau chủ thể. Backlight không chỉ làm nổi bật đường viền của diễn viên mà còn có thể giúp phơi bày không gian phía sau, từ đó tạo ra một hình ảnh ba chiều hơn.

- Ví dụ điển hình là cảnh phim trong Shutter Island. Ánh sáng ngược ở đây tạo ra chiều sâu và kịch tính bằng cách tách chủ thể khỏi hậu cảnh.

- Tương tự, kỹ thuật backlight cũng làm nổi bật hình khối của chủ thể để tăng kịch tính, như trong cảnh phim The Hateful Eight, một trong những bộ phim hay nhất của Quentin Tarantino. Dù ánh sáng nhẹ nhàng, đèn ngược sáng giúp xác định rõ hình dáng chiếc mũ và làn khói, nếu không chúng sẽ chìm vào hậu cảnh.

- Đôi khi, đèn ngược sáng còn được dùng làm đèn chính (key light). Kiểu này sẽ tạo ra hiệu ứng silhouette (hình bóng), rất khác so với dùng đèn ngược sáng trong thiết lập ba điểm. Nó có thể cực kỳ kịch tính và ma mị, phù hợp cho các phim tâm lý, và kinh dị. Nhà quay phim Roger Deakins sử dụng kỹ thuật này trong The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford để tăng kịch tính và sự hồi hộp cho cảnh quay. Hình ảnh silhouette kịch tính làm nổi bật không khí của khu rừng và bố cục đơn giản nhưng đầy sức gợi.

Như bạn thấy, có nhiều cách để tận dụng ánh sáng ngược trong kỹ thuật chiếu sáng của bạn. Việc quyết định sử dụng nó như thế nào phụ thuộc vào “vibe” của câu chuyện, cũng như những gì ánh sáng ngược có thể đóng góp. Dưới đây là một số kỹ thuật và mẹo hữu ích có thể áp dụng ngay khi bạn thiết lập đèn ngược sáng.

II. Hướng Dẫn Thiết Lập Ánh Sáng Ngược

Thiết lập đèn ngược sáng đòi hỏi sự tính toán và điều chỉnh kỹ lưỡng, không chỉ đơn thuần đặt một cái đèn ở đâu đó sau lưng chủ thể. Cùng xem qua vài mẹo để đảm bảo bạn khai thác tối đa kiểu chiếu sáng này.

1. Điều Chỉnh Góc Đèn Ngược Sáng

- Trong thiết lập chiếu sáng 3 điểm, đèn ngược sáng giúp bù lại độ phẳng do đèn chính và đèn phụ tạo ra. Để làm điều này, hãy đặt đèn ngược sáng ở phía đối diện với đèn chính (key light) của bạn. Sau đó, nâng đèn ngược sáng lên cao hơn chủ thể và chiếu xuống một góc khoảng 45 độ. Việc điều chỉnh này giúp tách chủ thể hiệu quả và làm nổi bật đường viền, tạo ra rim light.

2. Sử Dụng Ánh Sáng Mặt Trời Làm Đèn Ngược Sáng

- Khi quay ngoại cảnh, dùng mặt trời làm đèn ngược sáng là một ý tưởng hay. Ánh sáng mặt trời thường quá gắt để làm nguồn sáng chính, nhưng có thể được tận dụng làm đèn ngược tùy thuộc vào góc của mặt trời. Lý tưởng nhất là chụp ngoại cảnh vào giờ vàng (golden hour) để có ánh sáng tự nhiên đậm chất điện ảnh nhất. Cảnh quay từ phim Ford v Ferrari đã sử dụng ánh sáng mặt trời làm đèn ngược một cách hiệu quả để tạo ra một hình ảnh rất điện ảnh.

3. Thử Nghiệm Với Các Góc Và Vị Trí Đèn Ngược Sáng

- Giống như bất kỳ loại đèn nào khác, việc thử nghiệm vị trí và góc độ của backlight sẽ giúp bạn tìm ra cách phơi sáng khung hình ưng ý nhất. Những điều chỉnh nhỏ có thể tạo ra sự khác biệt lớn, vì vậy hãy dành thời gian để thử nghiệm và kiểm tra thiết lập đèn ngược sáng như thế nào để phù hợp với mình.

4. Tạo Hiệu Ứng Silhouette Kịch Tính

- Biết cách chiếu sáng cho cảnh quay của bạn có nghĩa là hiểu cách sử dụng cả ánh sáng và bóng tối. Khung ảnh silhouette (bóng ngược) có khả năng kể chuyện và tạo không khí hiệu quả, có thể gia tăng kịch tính của một cảnh quay. Đừng ngại dùng đèn ngược làm nguồn sáng chính khi cảnh quay yêu cầu. Một số cảnh quay mang tính biểu tượng nhất trong điện ảnh chỉ sử dụng đèn ngược làm nguồn chiếu sáng chính. Lấy ví dụ cảnh nổi tiếng trong A Clockwork Orange của Stanley Kubrick. Bóng tối và những hình silhouette giúp người xem cảm nhận được sự tàn bạo và đáng sợ của các nhân vật.

III. Kết Luận

- Ánh sáng ngược có thể là yếu tố quyết định giữa một khung ảnh phẳng lì, nhàm chán và một khung hình thú vị, năng động và có chiều sâu. Hầu hết các cảnh quay điện ảnh đều dùng ánh sáng ngược (backlight) dưới một hình thức nào đó. Đây là kỹ thuật chiếu sáng then chốt, một giải pháp hữu hiệu để cải thiện chất lượng hình ảnh, đặc biệt với những người mới tiếp cận nhiếp ảnh và chiếu sáng phim ảnh. Vậy nên, lần tới khi bạn dựng đèn cho một cảnh quay và cảm thấy có gì đó “thiếu thiếu” hoặc ảnh bị phẳng, hãy thử ngay kỹ thuật backlight và khám phá những điều tuyệt vời mà nó có thể mang lại cho khung hình của bạn.

Tham khảo bài viết gốc của studiobinder

Bài dịch bởi hoangtuan1484